انواع روش‌های نمونه‌گیری

نمونه‌گيري داراي روش‌هایی است كه به طور كلي به دو دسته تقسيم می‌شوند: تصادفي و غیر تصادفی. نمونه‌ی تصادفي، نمونه اي است كه در آن، همه اعضاي جامعه، شانس انتخاب شدن در نمونه را داشته باشند. برعكس، نمونه‌ی غیر تصادفی، نمونه‌اي است كه بر اساس احتمالات رياضي انتخاب نمی‌شود و همه اعضاي جامعه، شانس انتخاب شدن در آن را ندارند.

در تصميم‌گيري براي انتخاب نمونه‌ی احتمالي يا غير احتمالي در تحقيق، محقق بايد به چهار نكته توجه كند:
-هدف تحقيق: برخي تحقيقات نه براي تعميم به جامعه، که به منظور بررسي روابط بين متغيرها يا جمع آوري داده‌هاي اكتشافي براي تهیه‌ی پرسشنامه يا ابزار اندازه گيري انجام می‌شوند. در اين گونه موارد، اغلب، نمونه‌ی غير احتمالي مناسب است.
-هزينه در مقابل ارزش: نمونه بايد با كمترين هزينه، بیش‌ترین اثربخشي را داشته باشد. اگر هزینه‌ی نمونه‌ی احتمالي با توجه به نوع و مقدار اطلاعات جمع‌آوري شده بيش از حد باشد، بهتر است از نمونه‌ی غير احتمالي استفاده شود.
-محدودیت‌های زماني: در بسیاری از موارد، با توجه به اين كه نمونه گيري احتمالي، زمان بر است، از نمونه گيري غیر احتمالی استفاده می‌شود.
-مقدار خطاي مورد پذيرش: در مطالعات مقدماتي يا ضربتي كه كنترل خطا اهميت چنداني ندارد، اغلب، نمونه‌ی غیر احتمالی مناسب است.

نمونه گيري تصادفي

نوعي نمونه‌گيري است كه در آن، همه اعضاي جامعه تعريف شده، داراي شانس برابر جهت انتخاب شدن هستند.
الف: نمونه گيري تصادفي طبقه اي:
در نمونه‌گيري طبقه‌اي، واحدهاي جامعه‌ی مورد مطالعه در طبقه‌هایی كه از نظر صفت متغير همگن‌تر هستند، گروه بندي می‌شوند، تا تغييرات آن‌ها در درون گروه‌ها كمتر شود. پس از آن از هر يك از طبقه‌ها تعدادي نمونه انتخاب می‌شود.
ب: نمونه گيري تصادفي خوشه‌اي:
نمونه برداري خوشه‌اي نوعي نمونه برداري تصادفي ساده است كه هر واحد آن را يك دسته (يا خوشه) از عناصر تشكيل می‌دهد. موقعي از اين نوع نمونه برداري استفاده می‌شود كه جامعه مورد پژوهش، از دسته هاي جداگانه اي تشكيل شده و عناصر آن جامعه در اين دسته‌ها توزيع شده باشد.
ج:نمونه گيري تصادفي چند مرحله اي:
چنانچه جامعه پژوهش بزرگ باشد، عملی‌ترین و در ضمن مطلوب‌ترین راه حل، معمولاً انجام نمونه برداري چند مرحله اي است. در نمونه گيري چند مرحله اي افراد جامعه با توجه به سلسله مراتبي (از واحدهاي بزرگ‌تر به کوچک‌تر) از انواع واحدهاي جامعه انتخاب می‌شوند.
د:ساير روش‌های نمونه گيري تصادفي:
نمونه گيري كنترل شده: شيوه اي است در نمونه گيري كه در آن به هنگام گزينش موارد نمونه، کنترلي نيز در جهت تأمين نمونه اي معرف از هر گروه، رده و یا قشر اعمال می‌شود. در اين حال ممكن است شماري مشخص از هر قشر، بدون توجه به شماره‌ی ارقام و يا واحدهاي آن قشر گزيده شود.
نمونه گيري مضاعف: عبارت است از كاربرد دو روش نمونه گيري و يا بيشتر، در سطوح مختلف بررسي.
نمونه گيري اتفاقي: در بعضي از امور، نمونه گيري جامع و كامل ميسر نيست و تحقيق ناچاراً به جامعه يا نمونه اي كه در دسترس است محدود می‌شود.
نمونه گيري مختلط: در زمره‌ی نمونه‌گیری‌های مضاعف به حساب می‌آید و از ترکیب چند شيوه به منظور افزايش ضريب دقت به دست می‌آید.
نمونه گيري موازي: در بسياري از تحقيقات، از يك جامعه چند نمونه انتخاب می‌کنیم. در حالت خاص، اين نمونه‌ها بايد به طور كلي يا جزء به جزء نظير هم باشند. چنين نمونه‌هایی موازي يا همتا خوانده می‌شوند.
نمونه‌ی پايه (مادر): در مواردي كه در نظر است از جامعه اي چندين بار نمونه گرفته شود، می‌توان نمونه اي بزرگ را انتخاب كرد و در مواقع لزوم نمونه هاي فرعي را از آن گزينش نمود.
نمونه گيري چند مرحله اي: به اقتضاي خصوصيات جامعه‌ی موضوع تحقيق، گاهي نمونه‌ی مورد نظر در چند مرحله برگزيده می‌شود. در اين روش از جامعه Nنفري، نمونه اي به تعداد n1 انتخاب می‌کنیم، سپس از ميان n1 نفر، گروه کوچک‌تری به تعداد n2 برمي گزينيم، تا نمونه‌ی كافي و مناسب از لحاظ تعداد و ساير خصوصيات تعيين شود. بدين ترتيب نمونه گيري دو مرحله اي، سه مرحله اي، ... و چند مرحله اي انجام داده‌ایم.
نمونه گيري متوالي: در برخي از مطالعات به جهت تداوم كار تحقيق و دگرگونی‌هایِ پدیده‌ی مورد نظر، نمونه گيري توالي پذير است.

نمونه گيري غير تصادفی (اتفاقي)

نمونه گيري غير تصادفي ساده:
در اين روش، از نمونه‌هایی كه به فوريت در دسترس است، استفاده می‌شود. اين روش چندان قابل اعتماد نيست و نتايج آن فقط به افرادي كه بررسي شده‌اند، قابل تعميم است. اين نوع نمونه گيري، انباشته يا كومه اي نيز ناميده می‌شود.
نمونه گيري غیر تصادفی سهميه اي:
در اين روش محقق، افراد يا گروه‌هایی را كه در دسترس هستند، بر مبناي يك سلسله معيارهاي مشخص (سهميه) انتخاب می‌کند.
نمونه گيري غير تصادفي هدفمند يا قضاوتي:
نوعي نمونه گيري است كه در آن افراد نمونه، از ميان افرادي انتخاب می‌شوند كه داراي خصوصيات تعريف شده اي می‌باشند. عده اي، اصطلاح »نمونه گيري قضاوتی « را براي مواردي به كار برده‌اند كه اعضاي نمونه، بر اساس داوري پژوهنده انتخاب می‌شوند.


دانلود نمونه فصل چهارم پایان نامه با SPSS


مطالب مرتبط

تحلیل آماری پایان نامه
اصول و مبانی اولیه روش تحقیق
تعریف متغیر و انواع آن
تشریح بخش های مختلف پایان نامه و نحوه نگارش آن
  • تهران
  • 09350579640-09124635768
  • 01152218786
  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

فعالیت های اخیر

ارسال پیام

  Mail is not sent.   Your email has been sent.
Top