مسیر سایت : خانه تحلیل داده ها تحلیل آماری

اصول طراحی پرسشنامه

الف: سؤال‌هایپرسشنامه باید بر اساس اهداف یا سوالات تحقیق تنظیم گردد
ب: پرسشنامه بايد پاسخدهنده را جذب نموده و سوالات آن برای او جذاب باشد
ج: پرسشنامه بايد   تا حد امكان كوتاه باشد و داده هاي مورد نياز پژوهشگر را فراهم آورد.
د: پرسشنامه بايد همراه دستورالعمل تكميل آن بوده و چگونگي پاسخ دادن به سؤال‌ها را براي پاسخ دهنده تشريح كند. دستورالعمل تكميل پرسشنامه بايد كوتاه و حاوي كليه اطلاعات مورد نياز پاسخ دهنده، براي كامل كردن پرسشنامه باشد.

نكات كليدي در طراحي پرسشنامه

پس از انتخاب نوع سؤال‌های پرسشنامه، محقق بايد به تدوين سؤال‌های پرسشنامه بپردازد. در تدوين سؤال‌ها، توجه به نكات زير ضروري است:
1- از سؤال‌های نامفهوم و مبهم پرهيز كنيد. به عبارت ديگر محقق بايد سؤال‌ها را به صورت روشن، دقيق و بدون ابهام ارائه دهد. اولين ويژگي يك پرسشنامه خوب آن است كه زبان مشتركي را بين محقق و پاسخ دهنده برقرار سازد. اگر پاسخ دهنده قادر به درك معاني سؤال‌ها نباشد، داده هاي حاصله از پرسشنامه معتبر نخواهد بود. در برخي از موارد، واژگان تخصصي پرسشنامه در دستورالعمل تكميل پرسشنامه توضيح داده می‌شود تا پاسخ دهنده با تعريف عملياتي مورد استفاده در پرسشنامه آشنايي كامل به دست آورد.
2- از سؤال‌هایی كه پاسخ دهنده را به پاسخ خاصي هدايت می‌کند، بايد اجتناب كرد. سؤال‌های جهت دار، پاسخ دهنده را به سمت و جهت خاصي هدايت كرده و بنابراين اطلاعات حاصله از آن‌ها دقيق نخواهد بود.
3- از سؤال‌های پيچيده و طولاني اجتناب كنيد. اين گونه سؤال‌ها به دشواري قابل درك است و بنابراين پاسخ دهنده وقت زيادي را صرف درك معاني آن می‌کند. سؤال‌ها بايد به نحوي باشد كه پاسخ دهنده آن‌ها را به آساني درك كند.
4- از سؤال‌های دو وجهي كه شامل دو سؤال در يك پرسش است اجتناب شود. اين نوع سؤال‌ها پاسخ دهنده را در يك زمان ثابت در برابر دو سؤال قرار می‌دهد، در حالي كه وي تنها امكان دادن يك پاسخ را دارد.
5- تا جايي كه امكان دارد از ارائه سؤال‌های منفي خودداري شود. پاسخ دهنده در برابر سؤال منفي ممكن است به طور ناخودآگاه كلمات منفی را ناديده گرفته و يا متوجه آن‌ها نشود. در اين حالت پاسخ‌های او با واقعيت مطابقت نخواهد داشت. در صورتي كه پژوهشگر ناچار از استفاده سؤال‌های منفي باشد، بهتر آن است كه زير كلمات منفي را خط كشيده و يا اين كلمات را با حروف درشت مشخص كند.
6- از بيان سؤال‌های مستقيم كه موجب تحريك حساسيت آزمودني شده و يا در وي ايجاد مقاومت می‌کند پرهيز شود. در مواردي كه آزمودني درباره‌ی يك موضوع به سهولت پاسخ خود را عرضه نمی‌کند، به ويژه موضوع‌های حساس كه با ارزش‌های اجتماعي سروكار دارد، سؤال‌های پرسشنامه بايد به صورت غيرمستقيم بيان شود. در اين صورت سؤال‌ها ايجاد حساسيت در پاسخ دهنده نكرده و احتمالاً پاسخ‌ها به واقعيت نزدیک‌تر خواهد بود. براي مثال:آيا مدير خود را دوست داريد؟ اين سؤال را می‌توان به صورت غيرمستقيم چنين مطرح كرد:آيا مدير شما مورد علاقه همكاران می‌باشد؟
7- از تنظيم سؤال‌هایی كه آزمودني پاسخ آن‌ها را در دسترس ندارد، خودداري شود. اگر از آزمودنی‌ها خواسته شود تا به سؤال‌هایی كه براي آنان اهمیتی ندارد و يا درباره‌ی آن هرگز فكر نکرده‌اند پاسخ دهند، نتايج حاصله ممكن است معتبر نباشد. بايد سؤال‌ها را طوري تنظيم كرد كه آزمودني توانايي لازم را براي پاسخ دادن به آن داشته باشد.
8- به‌کارگیری سؤالات معكوس جهت اطمينان از پاسخ گويي صحيح پاسخ دهندگان. پيشنهاد می‌گردد كه در طراحي پرسشنامه، نسبت به يكي از سؤالاتي كه از فرد پرسيده شده، از سؤالات با محتواي معكوس استفاده شود تا اطمينان حاصل شود كه پاسخ دهنده، به سؤالات با دقت لازم پاسخ می‌دهد.

ترتيب ارائه سؤال‌ها

در ارائه سؤال‌ها بايد به اين دو اصل مهم توجه كرد:
1- سؤال‌های اوليه بايد به حدي جالب باشد كه پاسخ دهنده را به پاسخ دادن ترغيب كند.
2- سؤال‌ها از ساده‌ترین به پیچیده‌ترین عرضه شود.
3- سؤال‌هایی كه ممكن است آزمودني در پاسخ دادن به آن‌ها اكراه داشته باشد در آخر پرسشنامه قرار داده شود.
4- ارائه سؤال‌های پرسشنامه بايد از يك نظم منطقي پيروي كرده و سؤال‌هایی كه به يك موضوع مربوط می‌شود در يك قسمت و به دنبال يكديگر ارائه شوند.

اجراي مقدماتي پرسشنامه

پس از تدوين و تنظيم پرسشنامه لازم است يك بررسي مقدماتي بر روي آن انجام دهيد. هدف اين بررسي بر طرف نمودن اشكالات احتمالي می‌باشد. هرگونه اصلاح سؤال‌های پرسشنامه به نتیجه‌ی حاصل از اين بررسي مقدماتي بستگي خواهد داشت. بررسي مقدماتي را بايد در ميان افرادي كه جامعه آماري تحقيق را تشكيل می‌دهند، انجام داد. بهتر است در پايان پرسشنامه از پاسخ دهنده‌ها خواسته شود تا نظر خود را در مورد روشن بودن يا ابهام برخي از سؤال‌ها عرضه دارند. اگر کلیه‌ی (يا بخش زيادي از) پاسخ دهندگان به سؤال خاصي پاسخ نداده باشند، بايد اين گونه سؤال‌ها مورد بازبینی قرار گيرند. معمولاً تعدادي از سؤال‌های پرسشنامه براي اندازه گيري متغير خاصي در نظر گرفته می‌شود. از اين رو بايد اطمينان حاصل شود كه پاسخ اين سؤال‌ها، متغير مورد نظر را اندازه گيري می‌کند. براي اطلاع از اين امر، محقق می‌تواند به محاسبه‌ی همبستگي ميان نتايج حاصله از پاسخ‌های آزمودنی‌ها به هر سؤال با نمرات حاصله توسط فرد به سؤالات پرسشنامه بپردازد. ضريب همبستگي بالا، ارتباط زياد ميان آنچه هر سؤال اندازه می‌گیرد با آنچه در كل اندازه گيري شده است را نشان می‌دهد. با توجه به ضرايب همبستگي حاصله، محقق می‌تواند سؤال‌هایی را كه بيشترين همبستگي را با نمره كل دارد انتخاب كند.


دانلود نمونه فصل چهارم پایان نامه با SPSS


مطالب مرتبط

تحلیل آماری پایان نامه

اجزای اصلی پرسشنامه

تنظیم یک پرسشنامه با طیف لیکرت

روایی پرسشنامه

پایایی پرسشنامه

 

راهنمای مشاوره و خدمات مرکز علوم مدیریت آریا مدیر

انجام تحلیل فصل چهارم پایان نامه و مقالات    

انجام تحلیل داده های آماری با نرم افزار spss

انجام تحلیل عاملی تاییدی و مدل معادلات ساختاری با نرم افزارهای LISREL وAMOS 

اولویت بندی شاخص ها به کمک روش های تصمیم گیری چند معیاره مانند AHP و ANP

شناسایی روابط درونی میان شاخص ها با استفاده از روش DEMATEL

اولویت بندی گزینه ها با استفاده از روش های TOPSIS و VIKOR

روش های فرا ابتکاری مانند الگوریتم ژنتیک، شبکه های عصبی