مقدمه‌ای بر روش تحقیق

تعریف واژه علم چندان ساده نیست. در واقع تاکنون هیچ تعریف مستقیمی از علم ارائه نشده است. اما تعریف جامع و قابل اتکا اینست که علم معرفتی است که با روش معینی حاصل می شود و قوانین و روابط پایدار را بیان می کند. دنياي علم،خود نيز داراي دو ديدگاه كلي است كه عبارتند از: ديدگاه ايستا و ديدگاه پويا .ديدگاه ايستا كه به نظر مي رسد اغلب در دانشجويان و نيز در اشخاص عادي وجود داشته باشد، علم را فعاليتي مي‌داند كه يك سلسله اطلاعات نظامدار به جهان عرضه مي كند و كار دانشمندان را كشف واقعيت هاي جديد و افزودن آن ها به انبوه اطلاعاتي مي داند كه از پيش وجود داشته است. از سوي ديگر، ديدگاه پويا علم را بيشتر به عنوان يك فعاليت، يعني آن چه دانشمندان انجام مي دهند در نظر مي گيرد

منابع و راه‌های کسب علم

روش‌هاي بسياري وجود دارند كه از طريق آن ها مي‌توانيم درباره يك پديده با موقعيتي معين اطلاعاتي به دست آوريم. مقادير زيادي از اين اطلاعات را از رويدادهايي كه در طول زندگي تجربه مي‌كنيم به دست مي‌آوريم، و موارد فراوان ديگري را از طريق نويسندگان، متخصصان، صاحب نظران و يا رسانه‌هاي گروهي كسب مي‌كنيم. به گفته همزتاتر، براي كسب دانش دست كم شش روش وجود دارد كه تنها يكي از آن ها علمي است. اين روش ها را در زير به اختصار شرح مي دهيم:
الف: تجربه
تجربه، يكي از منابع آشنا و متداول علم است .هر فرد بر اساس تجربه شخصي خود، مي تواند پاسخ‌هاي بسياري براي سؤال‌هايي كه با آن ها روبرو است بيابد. بخش عمده معرفت كه از نسلي به نسل ديگر منتقل مي شود، نتيجه‌ی تجربيات است. اگر انسان قادر به بهره برداري از تجربياتش نبود، پيشرفت وی به طور جدی به تاخیرمي‌افتاد. در واقع، معمولاً توانايي يادگيري از تجربه را به عنوان شاخص رفتار هوشمندانه درنظر مي گيرند.
ب: مرجع مطلع
براي دانستن چيزهايي كه درك آن ها از طریق تجربه مشكل یا غیرممکن است،شخص اغلب به مرجع    مطلع     روي     مي     آورد،   يعني پاسخ سؤالاتش را نزد كسي جستجو مي‌كند كه در مورد آن مشكل خاص، تجربه دارد يا از گونه‌اي آگاهي و صلاحيت بهره‌مند است. ما كلام كساني را كه به عنوان مرجع شناخته شده‌اند، به مثابه حقيقت مي‌پذيريم. اگرچه مرجع مطلع در تاريخ همواره يكي از مفيدترين منابع علم به شمار رفته است، ولي اين سؤال كه »مرجع از كجا مي داند؟ «نيز نبايد به فراموشي سپرده شود. مرجع مطلع به عنوان يكي از منابع دانش، داراي كاستي هايي است كه بايد آن ها را در نظر داشت.
ج: استدلال
استدلال قیاسی:
مي‌توان گفت كه اولين گام اساسي را در پايه‌گذاري يك رويكرد نظام‌مند براي كشف حقيقت، فلاسفه‌ي يونان برداشتند. ارسطو و پيروانش، استفاده قياسي را كه فرآيند فكري است و طي آن، فرد با بهره‌جويي از قوانين معين منطق، از احكام كلي به احكام جزئي مي‌رسد مطرح كردند. اين روش، سيستمي براي سازماندهي واقعيات شناخته شده با هدف دستيابي به يك نتيجه است.
استدلال استقرايي:
براي نخستين بار فرانسيس بيكن، خواهان رويكرد جديدي براي كسب دانش شد. او اظهار داشت كه انسان نبايد خود را اسير مفروضات پذيرفته شده‌اي كند كه به مقوله حقايق مسلم و به وسيله‌ي مراجع مطلع، سينه به سينه نقل شده است. او عقيده داشت كه محقق بايد نتايج عام را براساس واقعياتي بنيان نهد كه از طريق مشاهده مستقيم جمع آوري شده است. از نظر بيكن، كسب علم ايجاب مي‌كند كه انسان شخصاً طبيعت را مورد مشاهده قرار دهد و واقعيات معين را جمع آوري كند و از اين يافته ها به يك تعميم دست يابد.
د: روش علمي
روش علمي عموماً به روشي گفته مي‌شود كه از طريق آن، محقق به طور استقرايي از مشاهده به فرضيه و سپس به طور قياسي از فرضيه به استنباط مي‌رسد و پيامدهايي را كه در صورت درست بودن رابطه فرض شده، پيش خواهند آمد، قياس مي‌كند. بهترين روش كسب دانش، روش علمي است، زيرا تلاش مي‌كند نفوذ تورش يا پيش داوري آزمايشگر را در زمان يك فرضيه يا تئوري كمينه سازد، و اطلاعاتي مبتني بر واقعيت به دست دهد .به بيان ديگر پژوهشگران تلاش مي‌كنند با استفاده از روش علمي، اطلاعاتي به دست آورند كه از عقايد شخصي، ادراكات، تورش ها، تعصب ها، ارزش ها، نگرش ها، و عواطف به دور باشد. اين كا ر از طريق آزمايش يا مشاهده ايده‌ها و عقايد بر پايه روش علمي كه در معرض وارسي همگان قرار دارد، انجام مي شود. دانش حاصل از اين روش قابل اعتماد است زيرا در نهايت مبتني بر شواهد مشاهده شده عيني خواهد بود.


دانلود نمونه فصل چهارم پایان نامه با SPSS


مطالب مرتبط

تحلیل آماری پایان نامه
اصول و مبانی اولیه روش تحقیق
تعریف متغیر و انواع آن
تشریح بخش های مختلف پایان نامه و نحوه نگارش آن

  • تهران
  • 09350579640-09124635768
  • 01152218786
  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

فعالیت های اخیر

ارسال پیام

  Mail is not sent.   Your email has been sent.
Top